Orpheus
Amsterdam bestaat 750 jaar, en we willen graag de grootse Amsterdamse componist, Jan Pieterszoon Sweelinck (1561-1621) eren door enkele van zijn werken te zingen. Hij werd wel de ‘Orpheus van Amsterdam’ genoemd, naar de mythologische Orpheus, die met zijn prachtige harpspel de dieren en de natuur betoverde. Van Sweelinck hoort u een dwarsdoorsnede van werken die zijn ontwikkeling markeren, zoals het eerste deel uit zijn (Latijnse) Te Deum, een Franstalige Psalm en een bruiloftsmotet. Sweelinck componeerde op het breukvlak van polyfonie en barok en was als begenadigd organist en leraar van grote invloed op een hele generatie Duitse componisten, zo was Samuel Scheidt een leerling van hem en is indirect de invloed merkbaar op het werk van J.S. Bach.
Cecilia
Daarnaast is er muziek gewijd aan de Heilige Cecilia, de vroeg christelijke Romeinse martelares, die bekendheid geniet als patrones van musici, en die door Benjamin Britten op haar naamdag (toevallig ook zijn eigen verjaardag) met een prachtig en intrigerend werk op teksten van W.H. Auden wordt toegezongen. Ook een zoon van J.P. Sweelinck schreef een Cecilialied, op een Nederlandse tekst. Tot slot staat ook Dopo la Vittoria van Arvo Pärt (dit jaar 90!) op het programma. In dit dramatische maar ook spirituele werk wordt verwezen naar het ontstaan van het Te Deum, waarmee de cirkel naar Sweelinck weer rond is.
We eindigen het concert met het prachtige motet Jesu, meine Freude van J.S. Bach.
M.m.v. Máté Lachegyi (orgel) en Julia Dolz Martínez (cello)
Photonen zingt met Amore & Addio! een meeslepend en origineel programma. In zowel polyfone renaissancemuziek als in hedendaagse muziek is het gewijd aan de verschillende aspecten van de liefde; van verliefdheid, speelsheid en vurig verlangen vol poëtische metaforen, tot melancholie, schrijnend verlies en liefde voor het hogere.
Sierlijk
Van Monteverdi zingt Photonen drie madrigalen, die in een opera niet zouden misstaan. Palestrina illustreert in Quam pulchri sunt op een Hoogliedtekst de sierlijke voeten en dansende tred van de geliefde. Joost Kleppe maakte een fijnzinnige toonzetting van een liefdesgedicht van Jan Hanlo.
Maar ook intens verlies ontbreekt niet in dit programma: in het achtstemmige Lugebat David Absalon van de renaissance-componist Gombert beweent koning David de dood van zijn zoon.
Cello
Een welhaast geestverruimende compositie is Svyati (‘Heilig’) van John Tavener. Dit Kerkslavisch gebed wordt bij orthodoxe uitvaarten gezongen; de harmonieën zijn melancholisch, met een bijzondere rol voor de cello. Ook in Tant que mes yeus, het tweede deel van een nieuwe compositie van Mathilde Wantenaar, op een liefdesgedicht van de 16de eeuwse dichteres Louise Labé gaat de cello een duet aan met het koor. Wantenaar schreef het voor Cappella Amsterdam, waarmee het eind 2024 in première ging. Marien van Staalen brengt op de cello ook een instrumentaal solo-intermezzo ten gehore, met een aan de liefde gewijde Indiasa raga.
Vrolijke mis
Enkele werken nemen een speciale plek in op het programma: de mis Nasce la gioia mia van Palestrina, waaruit drie delen door het programma zijn verweven. Palestrina liet zich inspireren door het liefdesmadrigaal met dezelfde naam (ook op het programma) van Primavera. Een ander belangrijk stuk is Totus Tuus van de Poolse componist Górecki. Het aan Maria gewijde, sfeervolle werk ontroerde tijdens de heropening van de Notre-Dame in Parijs. Van Górecki zingen we ook een eenvoudig liefdesliedje.
Amore & Addio! is een lyrisch, tijdloos en spiritueel programma, dat Photonen graag met u deelt.
M.m.v. Marien van Staalen, cello
